Γράφει η Εβίτα Ελευθερουδάκη*
Για πολλά χρόνια το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, δηλαδή από το 2011 που θεσπίστηκε, αντιμετωπιζόταν ως ακόμη ένα έγγραφο που έπρεπε να υπάρχει στον φάκελο μιας πώλησης ή μιας μίσθωσης. Και κανείς, ούτε πωλητές ούτε αγοραστές είχαν καταλάβει τον σημαντικό ρόλο που θα έπαιζε λίγα χρόνια αργότερα.
«Βρείτε πελάτη και θα βγάλω και απ αυτό» έλεγαν κάποτε στους μεσίτες οι ιδιοκτήτες των ακινήτων μέχρι τον Ιανουάριο του 2021, όταν έγινε υποχρεωτικό κάθε ακίνητο να διαθέτει ήδη ΠΕΑ πριν δημοσιευθεί προς πώληση ή μίσθωση και να αναγράφεται ευκρινώς η ενεργειακή κατηγορία σε κάθε έντυπη ή ηλεκτρονική αγγελία.
Παρ όλα αυτά μέχρι το 2024 λίγοι ιδιοκτήτες είχαν καταλάβει το πόσο σημαντικό ρόλο παίζει αυτό το χαρτί στην τιμή του ακινήτου τους. Αν και υποχρεωτικό, οι περισσότεροι αγοραστές το κοιτούσαν βιαστικά και οι ιδιοκτήτες σπάνια θεωρούσαν ότι η ενεργειακή κατηγορία μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την αγοραπωλησία.
Αυτό πλέον άλλαξε.
Η άνοδος του κόστους ενέργειας έκανε τους υποψήφιους αγοραστές πολύ πιο προσεκτικούς. Ένα διαμέρισμα με παλιά κουφώματα, ανεπαρκή μόνωση και ξεπερασμένο ή και ανύπαρκτο σύστημα θέρμανσης, δεν σημαίνει μόνο φουσκωμένους λογαριασμούς.
Σημαίνει και πρόσθετα έξοδα αναβάθμισης, τα οποία ο αγοραστής υπολογίζει πριν διαμορφώσει την προσφορά του. Άλλο να πρέπει να αλλάξεις το μπάνιο και την κουζινα για αισθητικούς λόγους και άλλο να πρέπει να αλλάξεις παράθυρα και να κάνεις θερμομόνωση.
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή πολιτική για τα κτίρια γίνεται αυστηρότερη. Η αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων έχει ως στόχο ένα κτιριακό απόθεμα μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα παλαιότερα και περισσότερο ενεργοβόρα ακίνητα, τα οποία αποτελούν σημαντικό ποσοστό των κτιρίων στις ευρωπαϊκές πόλεις.
Στην πράξη δημιουργείται σταδιακά μια αγορά δύο ταχυτήτων. Από τη μία βρίσκονται τα ενεργειακά αποδοτικά ακίνητα, με σύγχρονα κουφώματα, καλή θερμομόνωση και οικονομικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης. Από την άλλη βρίσκονται τα ακίνητα που θα χρειαστούν σοβαρές παρεμβάσεις για να παραμείνουν ανταγωνιστικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παλιό σπίτι χάνει αυτομάτως την αξία του. Η τοποθεσία, η ποιότητα κατασκευής, η θέα, ο όροφος και η δυνατότητα ανακαίνισης εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Σημαίνει όμως ότι η ενεργειακή κατάσταση μπαίνει πλέον κανονικά στη διαπραγμάτευση. Δύο παρόμοια διαμερίσματα στην ίδια περιοχή μπορεί να έχουν διαφορετική εμπορική αξία, αν το ένα απαιτεί σημαντικές εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.
Μπορεί ένα ενεργειακά αναβαθμισμένο σπίτι να μη λέει πολλά στον πωλητή που δεν θέλει να ξοδέψει αφου έχει αποφασίσει να πουλήσει, για τον αγοραστή όμως, το ενεργειακό πιστοποιητικό δεν μπαίνει πλέον στην τελευταία σελίδα του φακέλου.
Διαβάζεται και αξιολογείται μαζί με την τεχνική κατάσταση, το πιθανό κόστος ανακαίνισης και τις πραγματικές ανάγκες κατανάλωσης.
Η εποχή κατά την οποία αρκούσε η φράση, «έχει χαμηλά κοινόχρηστα», για να κάνει ένα ακινητο ελκυστικό ειδικά για μίσθωση, μάλλον τελείωσε.
Σήμερα η ενεργειακή απόδοση δεν περιγράφει απλώς ένα κτίριο.
Επηρεάζει το πόσο κοστίζει να ζεις σε αυτό και, όλο και περισσότερο, το πόσο αξίζει.
Πηγές:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Energy Performance of Buildings Directive
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Energy Efficiency Directive
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων, Νόμος 4685 του 2020, Εγκύκλιος ΥΠΕΝ της 19ης Νοεμβρίου 2020
PwC και Urban Land Institute, Emerging Trends in Real Estate Europe 2026
OECD, Future Proofing Real Estate Investment
* Η κυρία Εβίτα Ελευθερουδάκη είναι Ιδρύτρια, Epsilon Team Real Estate, Εκδότρια & Αρχισυντάκτρια, Epsilon Living, Μεσίτης και εκτιμήτρια ακινήτων
